ارائه کننده: اَمل لطیفاوی
آشنایی با مفهوم تیپرینگ
تیپرینگ (Tapering) یک اصطلاح اقتصادی است که معمولاً به فرآیند کاهش تدریجی سیاست‌های انبساطی پولی توسط بانک‌های مرکزی، به‌ویژه کاهش خرید دارایی‌ها یا اوراق قرضه، اشاره دارد. قبل از بررسی کامل کامل مفهوم تیپرینگ شما باید با مفهوم اوراق قرضه، نرخ بهره و سیاست‌های پولی و مالی آشنا شوید.
تیپرینگ زمانی انجام می‌شود که بانک مرکزی تشخیص دهد اقتصاد دیگر به سیاست‌های محرک شدید نیاز ندارد و لازم است به‌تدریج به شرایط عادی بازگردد. این تصمیم معمولاً در پاسخ به بهبود شاخص‌های اقتصادی و افزایش نگرانی از تورم گرفته می‌شود.
به عنوان مثال در آمریکا، فدرال رزرو پس از بحران کرونا (۲۰۲۰)، شروع به خرید ماهانه ۱۲۰ میلیارد دلار اوراق قرضه کرد. اما در نوامبر ۲۰۲۱، با توجه به رشد اقتصادی و افزایش تورم، اعلام کرد که خرید اوراق را به‌تدریج کاهش می‌دهد که از طریق این لینک می‌توانید مشاهده کنید.
مراحل انجام تیپرینگ
فرایند دقیق این اقدام در سیاست پولی، به‌صورت مرحله‌ای و حساب‌شده انجام می‌شود تا شوک به بازارها وارد نشود. در ادامه گام‌به‌گام این فرآیند را توضیح می‌دهم:
گام اول بررسی شرایط اقتصادی
باید تمام داده‌های اقتصادی از جمله اشتغال، نرخ بهره، تولید ناخالص داخلی، تراز تجاری، تورم و سایر شاخص‌های مرتبط بررسی شود. تا زمانی این اقدام صورت گیرد که اقتصاد آماده انجام این کار شود.
گام دوم اعلام تیپرینگ (Forward Guidance)
بانک مرکزی پیش از انجام تیپرینگ، اطلاع‌رسانی شفاف به بازارها میکند تا سرمایه‌گذاران آماده باشند. چرا که انجام چنین اقدامی می‌تواند شرایط اقتصادی را به صورت کامل عوض کند.
گام سوم کاهش خرید دارایی‌ها
در این مرحله، بانک مرکزی به‌جای توقف ناگهانی، میزان خرید ماهانه اوراق را کم‌کم کاهش می‌دهد. درواقع این مرحله شروعی بر اجرای سیاست‌های انقباضی است.
گام چهارم پایان خرید خالص (End of Net Purchases)
پس از چند ماه تیپرینگ، بانک مرکزی خرید جدید را متوقف میکند. در صورتی که تورم طی این اقدامات کاهش پیدا نکند . بانک مرکزی رسما سیاست‌های انقباضی را شروع میکند و نرخ بهره را بالاتر می‌برد.
به صورت کلی تیپرینگ یکی از اقدامات اساسی بانک‌های مرکزی برای کاهش تورم است و می‌توان آن را مقدمه‌ای برای تغییر سیاست‌های پولی و مالی دانست.
تاثیرات تیپرینگ بر اقتصاد
تیپرینگ تأثیرات گسترده و مهمی بر اقتصاد دارد، چون عملاً به معنی کاهش تدریجی حمایت پولی بانک مرکزی است. این اقدام می‌تواند بر نرخ بهره، بازارهای مالی، ارز، تورم و رفتار مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.
در ادامه، تأثیرات اصلی تیپرینگ را به تفکیک توضیح می‌دهیم:
- افزایش نرخ‌های بهره
- کاهش نقدینگی در بازار
- مهار یا کاهش تورم
- کاهش رشد اقتصادی در کوتاه‌مدت
- اثر منفی بر بازار سهام و کامودیتی‌ها
درواقع تمام تاثیرات سیاست‌های انقباضی را با تاثیرات کم‌تر در تیپرینگ مشاهده می‌کنیم.
جمع‌بندی
تیپرینگ به معنای کاهش تدریجی خرید دارایی‌ها توسط بانک مرکزی است، و معمولاً زمانی انجام می‌شود که اقتصاد از بحران خارج شده و دیگر نیاز به حمایت شدید ندارد. در واقع، تیپرینگ نوعی کاهش آرام و مرحله‌ای در سیاست‌های محرک اقتصادی است، بدون آن‌که نرخ بهره را بلافاصله تغییر دهد.
در مقابل، سیاست پولی انقباضی اقدامی مستقیم و قاطع برای مهار تورم و کاهش سرعت رشد اقتصادی است. این سیاست معمولاً شامل افزایش نرخ بهره و کاهش نقدینگی در بازار می‌شود و هدف آن کاهش تقاضا و کنترل افزایش قیمت‌ها است.
همچنین از شما دعوت می‌کنیم که به دیگر پادکست‌های گروه مالی پاکدامن گوش کنید تا سواد اقتصادی خود را ارتقا دهید.
